Er is de laatste jaren heel wat te doen rond “mindfulness”. Steeds meer gezondheidsinstellingen, lokale verenigingen en zelfs bedrijven organiseren mindfulness-trainingen om hun leden beter te leren omgaan met stress, spanning, angst, depressie en burn-out. Maar wat wordt nu precies bedoelt met mindfulness? Is het werkelijk allemaal we zo vernieuwend als we denken? En is het ook voor mij geschikt op het pad naar heling van mijn angst?
Een kleine resumé voor de geïnteresseerde lezer …
Bewust aandacht schenken aan wat is …
Is Mindfulness Iets Nieuws?
Het begrip mindfulness is afkomstig uit de rijke boeddhistische levensbeschouwing en gaat dus al heel wat eeuwen mee. Maar aandacht schenken aan het nu is natuurlijk niet enkel beperkt tot de boeddhistische traditie. Ook in bijvoorbeeld de Christelijke religie werd aandachtsmeditatie regelmatig beoefend. Het is dus absoluut niks nieuws onder de zon.
Wat wel “relatief nieuw” is, is het inschakelen van deze filosofie in een Westerse medische setting. De eerste die hier met begon was Dr Jon Kabat-Zinn met zijn MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction programma aan de Universiteit van Massachusets (1981). Sindsdien is het programma verder verfijnd en overgenomen (ook in Vlaanderen). De bekendste auteurs en onderzoekers op dit gebied zijn ongetwijfeld Edel Maex en Dr David Dewulf.
Kan ik met Mindfulness Mijn Angst Aanpakken en Wegkrijgen?
Het regelmatig beoefenen van MF kan ervoor zorgen dat je beter je aandacht kan richten en dat kan zeker belangrijk zijn in het helen van je angst. Verschillende onderzoeken hebben bijvoorbeeld uitgewezen dat aandachtsprocessen een grote rol spelen in het filteren van negatieve gevoelens en gedachten en dat regelmatige beoefenaars van MF grote vooruitgang kunnen boeken op hun pad naar heling van angst. Door mindfulness te beoefenen, kan je leren minder in gevecht te gaan tegen “ongewenste” gevoelens en gedachten. Deze strijd kost namelijk heel wat energie.
Maar Mindfulness is niet in alle situaties aangewezen. Sommige mensen vinden namelijk stilzitten met hun gedachten, gevoelens en sensaties ontzettend moeilijk of ervaren het (nog) als bijzonder onveilig. Dit is zeker het geval bij cliënten waarin pijnlijke levensgebeurtenissen hebben meegespeeld in het ontstaan van angstproblemen en/of waar ook dissociatie kan optreden.
Wil dat zeggen dat het dan nooit zal lukken? Neen! Het geeft enkel aan dat er voor alles een geschikte en minder geschikte tijd is. Merk je met andere woorden dat je erg van streek geraakt tijdens het mediteren (of bij het nog maar denken aan te gaan mediteren) of wegzakt, stop dan en forceer jezelf niet. Belangrijk is namelijk dat je altijd in een “observerende” positie kan blijven. Het heeft geen zin om helemaal buiten je tolerantievenster te gaan en overspoeld te worden door gedachten en gevoelens.
Conclusie (in puntjes!)
Mindfulness:
- … is geen techniek of wondermiddel om je angsten weg te krijgen.
- … gaat over aanwezig zijn in het NU.
- … helpt je om jezelf niet te vereenzelvigen met pijn, gedachten, gevoelens, overtuigen, …
- … helpt je om minder te vechten tegen wat ‘is’.
- … is niet bij iedereen al aangewezen.
Ik wens je erg veel moed en hoop!
Michel